Tin thị trường và sản phẩm

Bảo Hiền tổng hợp

Giá lưu huỳnh cao buộc nhà sản xuất phân phosphat lớn nhất nước Mỹ tạm dừng một số mỏ. Trong khi đó, châu Âu tìm cách tự chủ nguồn cung phân bón, còn các dự án apatit ở Tunisia và Canada tiếp tục được mở rộng.

Mỹ cắt giảm sản xuất vì lưu huỳnh đắt

Ngày 10/11, Mosaic, nhà sản xuất phân phosphat hàng đầu của Mỹ, cho biết đã giảm sản xuất phosphat ở Florida, Louisiana và Brazil. Theo hãng, mục đích là để sản lượng phù hợp với lượng lưu huỳnh mua được ở mức giá chấp nhận được. Lưu huỳnh là nguyên liệu để sản xuất axit sulfuric, dùng hòa tách quặng phosphat thành axit phosphoric.

Mosaic cũng tạm dừng khai thác quặng tại mỏ South Fort Meade (Mỹ) và Miski Mayo (Peru) để tránh tồn kho quặng. Các nhà máy ở Florida hiện chỉ chạy khoảng 60–65% công suất.

Giá lưu huỳnh thực tế hãng 

phải trả trong quý III là 715 USD/tấn. Trong quý IV, chi phí lưu huỳnh tính vào giá vốn dự kiến lên 800–850 USD/tấn. Hãng đã mua được một phần lưu huỳnh với giá 615 USD/tấn, nhưng không đủ để chạy hết công suất các nhà máy phosphat tại Mỹ. Hiện Mosaic đã ký hợp đồng cho khoảng 65% nhu cầu lưu huỳnh năm 2027. Theo hãng, các cơ sở chỉ hoạt động lại khi biên lợi nhuận cải thiện ổn định và giá lưu huỳnh giao ngay giảm.

Mosaic ước tính lượng phosphat giao dịch toàn cầu năm nay giảm khoảng 20 triệu tấn so với năm trước, và xu hướng này sẽ kéo dài sang năm 2027. Tuy vậy, nhu cầu phân phosphat vụ thu ở Bắc Mỹ cao hơn dự kiến.

Châu Âu tìm cách tự chủ phân bón

Ngày 9/11, Ủy ban châu Âu khởi động mô hình hợp tác về chuỗi giá trị phân bón (EU fertiliser value chain partnership). Mục tiêu là bảo đảm nguồn cung phân bón sản xuất trong khối, giúp nhà sản xuất và nông dân dễ dự báo thị trường hơn, đồng thời giảm phát thải của ngành phân bón. Đây là diễn đàn hợp tác tự nguyện, dựa trên Kế hoạch hành động về phân bón của EU. Châu Âu hiện phụ thuộc vào phân phosphat nhập khẩu.

Ở các thị trường khác, nhiều dự án quặng phosphat nhỏ đang được triển khai. Tại Brazil, mỏ Pampafós của Aguia Resources (Úc) bắt đầu sản xuất từ tháng 6/2026. Công ty đang trữ khoảng 22.680 tấn quặng đã sơ chế, đủ bán trong khoảng 6 tháng. Tại Mỹ, Nevada Organic Phosphate cho biết vùng quặng đã xác nhận ở dự án Murdock Mountain kéo dài hơn 3,5 km.

Tunisia có dự án mỏ quy mô 49 năm

Cũng ngày 9/11, PhosCo (Úc) công bố nghiên cứu khái quát (scoping study) cho dự án phosphat Gasaat ở Tunisia. Tổng tài nguyên là 166,6 triệu tấn quặng, hàm lượng 20,6% P₂O₅. Dự án dự kiến khai thác 134 triệu tấn trong 49 năm, mỗi năm sản xuất 1,4 triệu tấn tinh quặng.

Quặng sẽ được làm giàu bằng tuyển nổi một giai đoạn và bán ra hai loại tinh quặng. Loại cao cấp có khoảng 33% P₂O₅, giá 180 USD/tấn. Loại tiêu chuẩn có khoảng 30% P₂O₅, giá 140 USD/tấn. Vốn đầu tư ước tính 199 triệu USD. Theo công ty, dự án có thể hoàn vốn trong khoảng 20 tháng kể từ khi vận hành thương mại.

Nghiên cứu này có độ chính xác ±35%. Dự án chưa xin giấy phép khai thác và chưa có hợp đồng đầu tư hay bao tiêu. Bước tiếp theo là nghiên cứu tiền khả thi và khả thi.

Apatit Canada hướng tới pin LFP

Tại Quebec (Canada), các dự án apatit có nguồn gốc magma, vốn có độ tinh khiết cao, đang nhắm tới thị trường pin lithium sắt phosphat (LFP).

First Phosphate công bố tài nguyên mới của mỏ Bégin-Lamarche. Tổng tài nguyên đo được và chỉ định là 204,7 triệu tấn, hàm lượng 6,05% P₂O₅. Riêng tài nguyên chỉ định tăng 378% so với ước tính năm 2024. Thử nghiệm tuyển khoáng cho tinh quặng đạt 40,4% P₂O₅, tỷ lệ thu hồi 88%. Theo công ty, tinh quặng này đủ tiêu chuẩn để sản xuất axit phosphoric cấp pin.

Arianne Phosphate, đơn vị phát triển mỏ Lac à Paul với tinh quặng đạt 39% P₂O₅, thì tập trung vào khâu chế biến. Ngày 22/10, liên doanh của Arianne với Travertine Technologies cho biết đã tạo ra canxi cacbonat kết tủa (PCC) đạt chất lượng thương mại từ dòng thải của quá trình sản xuất axit phosphoric tinh khiết. Sản phẩm này lưu giữ CO₂ và có thể bán cho các ngành giấy, nhựa, sơn và vật liệu xây dựng.

Theo liên doanh, quy trình của Travertine tái chế được axit sulfuric và không tạo ra phosphogypsum, chất thải lớn nhất của ngành axit phosphoric. Mẫu axit phosphoric tinh khiết cũng đã được gửi cho một nhà sản xuất vật liệu catot pin LFP thử nghiệm. Liên doanh chưa công bố sản lượng hay giá bán.