


Từ việc theo dõi các thông số máy biến áp chủ yếu bằng kiểm tra định kỳ tại hiện trường, Công ty CP Hóa chất Việt Trì đã ứng dụng công nghệ IIoT để thu thập dữ liệu, giám sát tập trung và cảnh báo tự động. Sáng kiến “Theo dõi, giám sát online thông số các máy biến áp” của Đào Hoài Thanh và Nguyễn Ngọc Hoàn giúp đội ngũ kỹ thuật chủ động hơn trong theo dõi trạng thái thiết bị và xử lý các dấu hiệu bất thường.
Từ kiểm tra định kỳ đến giám sát liên tục
Máy biến áp giữ vai trò quan trọng trong hệ thống cung cấp và phân phối điện phục vụ sản xuất tại Công ty CP Hóa chất Việt Trì. Duy trì thiết bị vận hành ổn định có ý nghĩa trực tiếp đối với an toàn hệ thống điện và hoạt động liên tục của các dây chuyền sản xuất.
Trước đây, việc theo dõi các thông số vận hành của máy biến áp như nhiệt độ dầu, điện áp, dòng điện, mức tải... chủ yếu được thực hiện thông qua kiểm tra định kỳ tại hiện trường. Cách làm này đòi hỏi cán bộ kỹ thuật phải trực tiếp đến vị trí thiết bị để kiểm tra, ghi nhận và tổng hợp thông tin.
Trong khi đó, trạng thái thiết bị có thể thay đổi theo thời gian và một số bất thường có thể xuất hiện giữa các lần kiểm tra. Yêu cầu đặt ra là làm thế nào để theo dõi thiết bị thường xuyên hơn, nhận biết sớm những thay đổi bất thường và cung cấp thông tin kịp thời cho người phụ trách.

Từ yêu cầu thực tế đó, nhóm tác giả Đào Hoài Thanh và Nguyễn Ngọc Hoàn đã nghiên cứu, triển khai sáng kiến ứng dụng công nghệ IIoT (Industrial Internet of Things - Internet vạn vật công nghiệp) trong theo dõi, giám sát online thông số các máy biến áp.
Đưa dữ liệu thiết bị lên môi trường số
Điểm chính của giải pháp là kết nối việc thu thập thông số từ máy biến áp với hệ thống giám sát, qua đó chuyển phương thức theo dõi thiết bị từ kiểm tra thủ công sang thu thập và cập nhật dữ liệu tự động.
Các thông số vận hành được thu thập thông qua thiết bị đo và truyền về hệ thống để theo dõi tập trung. Thay vì phải thường xuyên có mặt tại khu vực máy biến áp để kiểm tra, cán bộ kỹ thuật có thể quan sát thông tin vận hành trên hệ thống.
Một chức năng quan trọng của giải pháp là cảnh báo tự động. Khi các thông số được theo dõi vượt ngưỡng cài đặt hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, hệ thống gửi cảnh báo qua email đến đội ngũ kỹ thuật và người quản lý liên quan. Thông tin được chuyển đến người phụ trách sớm hơn, tạo điều kiện để kiểm tra nguyên nhân và có phương án xử lý phù hợp.
Dữ liệu về trạng thái vận hành được lưu trữ, theo dõi và làm cơ sở phục vụ phân tích, kiểm tra, bảo dưỡng trong quá trình vận hành.
Thay vì chỉ nắm được tình trạng thiết bị tại thời điểm kiểm tra, đội ngũ kỹ thuật có thêm thông tin về diễn biến các thông số theo thời gian. Đây là thay đổi trong phương thức quản lý, đặc biệt đối với các thiết bị điện có vai trò trực tiếp trong hệ thống cung cấp điện phục vụ sản xuất.
Chủ động hơn trong quản lý và bảo trì thiết bị
Việc ứng dụng IIoT giúp giảm sự phụ thuộc vào phương thức kiểm tra thủ công, đồng thời tăng khả năng theo dõi thiết bị từ xa. Khi hệ thống phát hiện thông số có dấu hiệu bất thường và phát cảnh báo, cán bộ kỹ thuật có thể nhanh chóng tiếp nhận thông tin, kiểm tra thiết bị và xác định hướng xử lý.
Giải pháp hỗ trợ công tác quản lý thiết bị theo hướng chủ động hơn, từ việc chờ đến kỳ kiểm tra hoặc xử lý khi phát sinh sự cố sang thường xuyên theo dõi trạng thái và phát hiện sớm những dấu hiệu cần kiểm tra.
Một giá trị khác của sáng kiến là khả năng mở rộng. Từ việc áp dụng cho máy biến áp, phương thức thu thập, truyền và giám sát dữ liệu có thể tiếp tục được nghiên cứu để triển khai đối với các thiết bị điện khác, phù hợp với yêu cầu quản lý và điều kiện thực tế của doanh nghiệp.
Sáng kiến “Theo dõi, giám sát online thông số các máy biến áp” cho thấy chuyển đổi số tại Hóa chất Việt Trì đang được triển khai từ những yêu cầu cụ thể của sản xuất. Khi dữ liệu thiết bị được thu thập và đưa về hệ thống theo dõi tập trung, công tác quản lý vận hành có thêm cơ sở để chủ động phát hiện, kiểm tra và xử lý bất thường, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý thiết bị và hỗ trợ số hóa hoạt động sản xuất.


